۱۰ دلیل رایج روشن شدن چراغ چک در خودروها

نمی‌دانید که چرا چراغ چک ماشینتان روشن شده است؟ با ۱۰ دلیل رایج آشنا شوید :

چراغ زرد یا قرمز چک که ممکن است گاهی بر روی صفحه آمپر خودروی شما روشن شود می‌تواند نشانه مهمی از وجود ایراد در زیر کاپوت باشد. رفع نکردن این مشکلات می‌تواند منجر به از کار افتادن خودرو در راه و یا هزینه‌های تعمیر زیادی برای شما شود.

ایراداتی جزئی مانند بسته نبودن کامل درب باک تا ایراداتی مهم مانند خراب ‌شدن مبدل کاتالیست می‌توانند از علت‌های روشن‌شدن چراغ چک باشند. در ادامه ده مورد رایجی که سبب روشن ‌شدن این چراغ می‌شوند را معرفی خواهیم کرد.

چراغ چک موتور

  • خراب شدن سنسور اکسیژن

این سنسور وظیفه اندازه‌گیری میزان اکسیژن سوخته نشده را در اگزوز خودرو برعهده دارد. این اطلاعات به کامپیوتر خودرو فرستاده می‌شود تا بهترین نسبت سوخت و هوا وارد سیلندرها شوند. هرچند این امکان وجود دارد که زمان تعویض سنسور‌ها فرا رسیده باشد ولی همچنان موتور به عملکرد خود ادامه دهد، اما مصرف سوخت بیش‌تر خواهد شد. در درازمدت نیز یک سنسور معیوب می‌‌تواند سبب خراب شدن قطعاتی مانند مبدل کاتالیستی و شمع‌ها شود.

  • از جا درآمدن درب باک

بسته به تکنولوژی خودروی شما ممکن است که نبودن درب باک سبب روشن شدن چراغ چک شود. همچنین گاهی باید درب تعویض گردد تا چراغ چک خاموش شود. هرچند احتمال آن کم است.

  • خراب شدن مبدل کاتالیستی

مبدل کاتالیستی در سیستم اگزوز قرار دارد و وظیفه دارد که کربن مونواکسید تولید شده در موتور را به کربن دی اکسید تبدیل کند. البته این قطعه پیچیدگی خاصی ندارد و همچنین می‌توان به راحتی از خراب شدن سریع آن پیشگیری کرد.

تعویض به موقع روغن مهم‌ترین عامل پیشگیری از خراب‌شدن مبدل به شمار می‌آید. همچنین دقت داشته باشید که مبدل کاتالیستی مسدود نشده باشد و هرصدای مشکوکی که از اگزوز می‌شنوید و دود غیرعادی که خارج می‌شود را مورد بررسی قراردهید.

  • خرابی کوئل و یا شمع‌ها

کوئل وظیفه دارد که الکتریسیته با ولتاژ بالای موردنیاز برای فرآیند جرقه‌زنی در شمع‌ها را تامین کند. در خودروهای قدیمی یک کوئل برای تمام سیلندرها درنظر گرفته می‌شد اما در خودروهای جدید به ازای هر سیلندر یک کوئل تعبیه شده است. به عنوان مثال بوگاتی شیرون ۱۶ کوئل دارد. اما تفاوتی ندارد که تعداد کوئل‌های خودروی شما چقدر است؛ کافیست یکی از کوئل‌ها به درستی کارنکند تا منجر به روشن‌شدن چراغ‌چک در صفحه آمپر خودروی شما شود.

همچنین اگر شمع‌ها خراب‌ شوند، دسته‌ای از ایرادات در ماشین شما ایجاد می‌شوند که سوختن ناقص یا عدم انفجار در سیلندر در شتاب‌گیری از جمله آن‌ها است. البته خراب شدن کوئل نیز می‌تواند منجر به همچین اتفاقی شود. حتی ممکن است خودرو در حین حرکت ناگهان خاموش گردد.

  • خرابی وایر شمع

اگر وایر که وظیفه متصل کردن شمع و کوئل را برعهده دارد خراب شده باشد، دیگر امکان جرقه‌زنی در موتور وجود نخواهد داشت و چراغ چک روشن خواهد شد.

نشانه‌های اولیه خرابی وایر، لرزش خودرو در هنگام درجا کارکردن و افت قابل توجه قدرت موتور هستند که باید آن‌ها را مدنظر داشت.

  • از کار افتادن سنسور هوای ورودی

سنسور هوای ورودی وظیفه دارد که میزان هوایی که به موتور وارد می‌شود را بررسی کند و اطلاعات لازم را برای کامپیوتر خودرو ارسال کند. لرزش درجا، مشکل در استارت زدن و تغییر ناگهانی در موقعیت پدال گاز می‌توانند نشان‌دهنده خرابی این سنسور باشند. همچنین اگر موتور خفه می‌کند یا مصرف سوخت بالاتر است، مشکل می‌تواند از سنسور ورودی هوا باشد.

  • ایراد در سیستم دزدگیر

اگر سیستم دزدگیر به خوبی نصب نشود، ممکن است سبب خالی شدن باتری، روشن شدن چراغ چک و حتی جلوگیری از روشن شدن خودرو شود. اگر احساس می‌کنید که سیستم دزدگیرتان دچار مشکل شده است،‌ حتما به یک تعمیرکار خبره مراجعه کنید. حتی ممکن است که کل سیستم دزدگیر نیاز به تعویض داشته باشد. هرچند این فرآیند کمی هزینه‌بر خواهد بود، اما حداقل نگرانی خاصی بابت روشن شدن ناگهانی سیستم دزدگیر در نیمه‌های شب به طور اتفاقی نخواهید داشت.

  • نشتی خلأ

هرماشینی چند سیستم خلأ دارد که کارهای مختلفی را انجام می‌دهند. به عنوان مثال در بوستر ترمز‌ها از سیستم خلأ استفاده می‌شود. در موتور نیز خلأ اهمیت فراوانی دارد. حال اگر خودرو در هنگام کارکردن درجا ضربه می‌زند یا دور موتور بالا باقی می‌ماند، احتمالا نشتی خلا در سیستم‌ها وجود دارد.

همچنین شلنگ‌های خلأ نیز ممکن است پس از مدتی خشک و شکننده شوند و ترک‌هایی در آن‌ها به‌وجود بیاید که مهم‌ترین علت نشتی خلأ نیز همین اتفاق است. درضمن نشتی در محل اتصالات نیز می‌تواند رخ دهد که نباید فراموش شوند.

  • ایراد در سیستم EGR

سیستم EGR که وظیفه بازچرخانی گاز اگزوز را برعهده دارد، با کاهش دما میزان گاز نیتروژن مونو اکسید خروجی از اگزوز را کاهش می‌دهد و بازدهی موتور را نیز بهبود می‌بخشد. شیر این سیستم می‌تواند گرفته شود یا به طور کلی از کار بیفتد. در این صورت این شیر باید باز شده و تمیز شود یا به طور کلی با قطعه جدیدی تعویض گردد.

  • ایراد باتری

باتری همانطور که قطعه‌ای ساده به شمار می‌آید، عضوی حیاتی در خودرو نیز هست. بدون باتری ماشین استارت نمی‌خورد و درواقع هیچ عملکردی نخواهد داشت. در یک ‌سری از خودروهای جدید، چراغ چک برای خراب شدن باتری نیز علاوه بر چراغ وضعیت دینام وجود دارد.

در هرصورت اگر چراغ چک خودرو شما روشن شده است، ساده‌ترین کار مراجعه به نمایندگی محسوب می‌شود که البته هزینه کمی نخواهد داشت. اما اگر می‌خواهید خودتان آستین بالا بزنید و ایراد را پیدا کنید، می‌توانید یک دستگاه اسکنر OBD II را با قیمت نه چندان زیادی تهیه کنید. این دستگاه به پورت OBD II خودرو که معمولا در سمت راننده قرار دارد متصل شده و ارورهایی که وجود دارد را به گوشی همراه شما می‌فرستد. پس از آن با سرچ در اینترنت می‌توانید نسبت به معنای ارورهای مختلف آگا‌هی پیدا کنید. البته قبل از خریدن دستگاه، از هماهنگی آن با مدل خودرویتان اطمینان بیابید.

اگزوز خودرو، اجزاء و کارکردها

💢 اگزوز

وظیفه اگزوز خروج گازهای حاصل از احتراق در موتور و بی صدا کردن آن جهت راهنمایی به عقب خوردو می باشد.

اگزوز با کاهش تلفات ناشی از فشار معکوس گازهای خروجی سبب ذخیره کردن بیشتر قدرت تولیدی موتور و در نهایت قدرت خروجی خودرو می گردد.

اجزای تشکیل دهنده سیستم اگزوز در یک خوردو شامل:

۱- منیفولد خروجی دود
۲- لوله های رابط
۳- لوله اگزوز
۴- انباره صدا خفه کن
۵- لوله پخش کننده دود
منیفولد خروجی دود

منیفولد خروجی دود در انواع مختلفی موجود می باشد، که به طور مثال در یک موتور ردیفی در کناره موتور و یا در موتورهای Vشکل در دو طرف موتور قرار می گیرد و موظف است دودهای خروجی را از مجاری موجود در سرسیلندر گرفته و به لوله اگزوز انتقال دهد.

لوله های رابط اگزوز :
این لوله ها رابط بین منیفولد دود, انباره و سر اگزوز است و از نظر طراحی دارای یک سری استاندارها می باشند که با توجه به جنس, طول و شعاع قوس ها و از همه مهم تر قطر اسمی لوله تاثیر بسزایی در کاهش فشار منفی دارد.

انباره اگزوز (صدا خفه کن) :

انباره اگزوز وظیفه کاستن سرعت گازهای خروجی و بی صدا کردن آن ها برعهده دارد. هر انباره با توجه به جنس و ابعادش تُن صدای مخصوص به خود را دارد.

سیستم تخلیه یکی از مهم ترین قسمت های موتور می باشد که در تقویت موتور نیز نقش بسزایی دارد, لذا به علت ارزان بودن قطعات حرف ها و نظرات بسیاری را به همراه دارد که بعضاً اشتباه می باشد.

گازهای خروجی:

بعد از سوختن هوا و بتزین مقداری از هیدروکربن نسوخته, منواکسید کربن, دی اکسید کربنو فسفر با فشار بسیار زیاد پیستون از محفظه احتراق خارج شده و وارد منیفولد یا هدرز می شود.
گرمای این گازها به قدری زیاد است که با حرارت کوره ذوب فلزات برابری می کند. برای خروج گازها نیاز به لوله های جداگانه نمی باشد. برای مثال برای موتور چهار سیلندر چهار عدد لوله جداگانه تعبیه نمی شود, بلکه یک لوله که با محاسبات دقیق انتخاب می گردد و تاانتهای مسیر را برای گازهای خروجی پوشش می دهد.

منیفولد دود وظیفه دارد, محصولی که در محفظه احتراق و از سوپاپ های خروجی گرفته به لوله اگزوز انتقال دهد.

گاهی برای بی صدا کردن دودها از دو صدا خفه کن استفاده می شود. این طرح در موتورهای پرقدرت ضروری است.
طراحی صدا خفه کن از نظر شکل و محفظه در حذف فشار منفی و صداهای ناهنجار تاثیر منفی دارد.

کاتالیزور یا مبدل کاتالیست

⭕️ کاتالیزورچیست و چگونه کار می کند؟

کاتالیزور بخشی از سیستم اگزوز و خروجی گازهای خودور است .مبدل کاتالیزوری مورد استفاده در اگزوز اتومبیل ها ، کاربرد جدیدی از کاتالیزور سطحی است. کربن منوکسید و هیدرو کربن های حاصل از سوخت های نسوخته موجود در دود اتومبیل ، از آلاینده های خطرناک هوا هستند. گازهای خارج شده از اگزوز اتومبیل همراه با مقداری هوا از روی کاتالیزور که شامل فلز اکسیدهاست عبور داده می شود. گاز CO و هیدروکربن ها به CO2 و H2O تبدیل می شوند که نسبتا بی خطرند و در هوا رها می شوند. کاتالیزور بخش مهمی از سیستم کنترل آلایندگی خودروی شماست. ولی گاهی اوقات عملکرد آنها مختل می شود.
در بسیاری از کشورها در آوردن کاتالیزور و رانندگی بدون آن تخلف سنگینی محسوب می شود و خلاف قانون است. زیرا به محیط زیست صدمه جدی وارد می شود. بنابراین در صورتی خرابی کاتالیزور به فکر حذف آن نباشید.

علائم خرابی چیست؟

اکنون ۹ مورد از شایع ترین علائمی که هنگام خراب شدن کاتالیزور رخ می دهند را مرور می کنیم.

۱ – افزایش ناگهانی مصرف سوخت
۲ – افت شتابگیری
۳ – ممکن است خودروی شما روشن نشود یا بد استارت بخورد
۴ – خودروی شما در تست آلایندگی مردود می شود (مقادیر HC و CO بیشتر از نرمال)
۵ – چراغ اخطار (چک) در پشت آمپر روشن می شود
۶ – بد کار کردن خودرو همراه با لرزش در حالت دور آرام
۷ – بوی بد یکی از شایع ترین علائم خرابی کاتالیست می باشد. اگر بویی شبیه تخم مرغ گندیده احساس کردید و به مرور زمان بو بیشتر شد نشانه خرابی کاتالیزور است
۸ – کاهش دمای کاتالیزور (با توجه به اینکه بازدهی واقعی کاتالیزور هنگامی است که دمای آن بالا می رود و حتی احتمال دارد تا مرز ۷۰۰ و ۸۰۰ درجه هم نزدیک شود پس کاتالیزوری که پس از مدتی رانندگی و گرم شدن موتور هنوز به دمای ایده ال خود نرسیده باشد معیوب است)
البته راه تشخیص دمای کاتالیزور نیازمند دستگاهی به نام حرارت سنج اینفِرارِد است.
۹ – در صورتی که خودرو کاملا سرد باشد اگر کاتالیزور را با دست تکان دهید و صدایی شبیه تکان خوردن سنگریزه در داخل آن به گوش برسد نشانه ای از ریختن شبکه های داخل آن است.

مبدل کاتالیست یا کاتالیزور قطعه ای است به منظور کاهش آلایندگی هوا، که بین موتور خودرو و اگزوز بسته می شود و بهترین نسبت سوخت به هوا را تنظیم می کند و جلوی خروج سریع گازهای سمی را نیز میگیرد.

یکی از مهمترین کارهای این قطعه تبدیل گازهای مضر : HC، CO و NOx به گازهای : CO2، H2O و N2 است.

🔴معایب حذف کاتالیست چیست؟

افزایش آلایندگی خودرو تا حدود ۳۰ برابر، افزایش مصرف سوخت خودروو افزایش صدای موتور از معایب حذف catalytic convertor می باشد.

البته افزایش صدای موتور یکی از دلایلی است که عده ای اصطلاحا می گویند خودرو راحتتر نفس می کشد.

⛔️مزایای حذف کاتالیست چیست؟

شتاب خودرو و قدرت موتور در ابتدای کار،به مقدار خیلی کمی بالاتر میرود.
اما پس از گذشت زمان، موتور خودرو به دلیل افزایش کار کمی مستهلک شده و این افزایش شتاب دیگر مشاهده نمی شود.

🔴دوره های تعویض مبدل کاتالیزور چگونه است؟

طول عمر مفید این قطعه حدودا بین ۱۰۰۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰۰ کیلومتر است و بعد از مدتی پس از این دوره، عملا کارایی خود را از دست داده و میزان آلایندگی تا ۵ برابر افزایش می یابد.

همچنین به موجب طرح کاهش آلایندگی هوا تست صحت عملکرد مبدل کاتالیست از سال ۹۱ در معاینه فنی اجباری شده است.

❌مطالب مفید و مورد نیاز عموم را به دیگران نشر دهید .